Gần 10% dân số Đông Nam Á vừa bị tác động bởi 2 quyết định mới tại Manila. Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN 49 diễn ra vào ngày 15/11, các nhà lãnh đạo đã chính thức phê chuẩn Tuyên bố về tuyển dụng công bằng cùng với văn kiện Đánh giá Đồng thuận 5 điểm đối với Myanmar. Hai tài liệu quan trọng này không chỉ là giấy tờ hành chính mà còn tác động trực tiếp đến khoảng 8,8% tổng dân số trong khối.

Con số 8,8% thực chất đại diện cho sự kết hợp giữa 55 triệu cư dân Myanmar và 7 triệu lao động di cư nội khối ASEAN. Dữ liệu từ Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cho thấy đây là một nhóm người khổng lồ cần được bảo vệ khỏi các rủi ro kinh tế. Mục tiêu cụ thể của tuyên bố mới là ngăn chặn hoàn toàn việc thu phí tuyển dụng quá cao hoặc bất hợp lý từ phía các doanh nghiệp môi giới.

Bên cạnh việc siết chặt quản lý thị trường lao động, khuôn khổ hợp tác mới còn tập trung vào giải cứu công dân mắc kẹt tại các trung tâm lừa đảo trực tuyến. Đây được xem là một thách thức mới nổi và nghiêm trọng trong lĩnh vực di cư mà các quốc gia thành viên phải phối hợp xử lý ngay lập tức. Việc triển khai các biện pháp này đã được đưa vào kế hoạch công tác giai đoạn 2026-2030 của Ủy ban ASEAN về lao động di cư (ACMW). Các hoạt động đầu tiên dự kiến sẽ bắt đầu thực hiện vào đầu năm 2027.

ASEAN duy trì quyết định chỉ chấp nhận đại diện phi chính trị của Myanmar tại các hội nghị cấp cao và bộ trưởng ngoại giao. Cách tiếp cận "can dự có điều chỉnh" này khẳng định rằng việc khôi phục dần đại diện chính trị đầy đủ sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào tiến triển liên tục và cụ thể của Myanmar trong việc thực hiện Đồng thuận 5 điểm (5PC). Liệu áp lực từ cộng đồng khu vực có đủ sức thay đổi cục diện chính trị ở Myanmar hay không vẫn là câu hỏi lớn trước mắt.




