Vào được trường chuyên chưa phải là đích đến, mà chỉ là 'phần nổi' của tảng băng trôi năng lực. Nhiều phụ huynh lầm tưởng tấm bằng khen cấp ba là bảo hiểm cho tương lai, nhưng thực tế phũ phàng hơn nhiều. Giáo sư Hoàng Ngọc Vinh cảnh báo rằng điểm số và kỹ năng thi cử chỉ là những yếu tố dễ thấy nhất. Phần chìm mới mới là thứ quyết định tiềm năng thực sự của người học.

Đổi mới tuyển sinh trường chuyên theo khối

Những con số thống kê cho thấy nhiều học sinh xuất sắc ở môn chuyên lớp 15 không tiếp tục theo đuổi lĩnh vực đó khi vào đại học. Thành tích thi cử cao ngất trời đôi khi lại là dấu hiệu của sự mệt mỏi chứ không phải đam mê bền bỉ. Nếu chỉ dựa vào bài kiểm tra truyền thống, chúng ta sẽ bỏ lỡ những tài năng thực thụ cần thời gian để nở rộ. Hệ thống chọn lọc tại New South Wales (Australia) đã nhận ra điều này sớm hơn.

Mô hình NUS High (Singapore) và hệ thống chọn lọc tại New South Wales (Australia) không chỉ dựa trên bài thi truyền thống. Họ kết hợp kiểm tra tư duy, đọc hiểu và hoạt động bổ sung để đánh giá đúng năng lực toàn diện. Nghị quyết 71-NQ/TW yêu cầu chuyển dịch mục tiêu từ 'ươm người giải đề' sang 'ươm tạo nhà khoa học'. Bước ngoặt này đòi hỏi một cách nhìn khác về khái niệm 'tài năng' trong giáo dục hiện đại.

Đề xuất tuyển sinh theo 3 khối (Khoa học tự nhiên, Xã hội, Ngoại ngữ) gây tranh cãi vì lo ngại áp lực quá tải. Tuy nhiên, nếu không bố trí thời gian tự học và nghỉ ngơi hợp lý, mọi cải cách đều dễ thất bại. Chúng ta đang đứng trước ngã rẽ lịch sử của nền giáo dục chuyên nghiệp. Liệu bạn có dám chấp nhận rủi ro để tìm kiếm đam mê thực sự?