Định kiến 'phải có bằng thạc sĩ' để làm nghiên cứu sinh đã chính thức bị phá vỡ. Từ năm 2027, sinh viên tốt nghiệp loại khá hoàn toàn có thể nộp hồ sơ dự tuyển tiến sĩ mà không cần sở hữu văn bằng trung gian này. Bước ngoặt này mở ra cánh cửa mới cho những ai muốn đi thẳng vào con đường học thuật chuyên sâu.

Cơ sở pháp lý cho sự thay đổi lớn này nằm ở Thông tư 53/2026/TT-BGDĐT, chính thức thay thế quy định cũ là Thông tư 18/2021 vốn đòi hỏi bắt buộc bằng thạc sĩ. Điều kiện tiên quyết để thí sinh đủ tư cách nộp hồ sơ không còn là điểm số trung bình chung kết thúc khóa học, mà là năng lực thực tế. Cụ thể, ứng viên phải sở hữu công trình nghiên cứu khoa học đã được công nhận hoặc có kinh nghiệm công tác thực tế phù hợp với chương trình đào tạo.
Tuy nhiên, việc được phép nộp hồ sơ khác hẳn với việc được công nhận là nghiên cứu sinh. Mọi thí sinh vẫn phải vượt qua vòng kiểm tra đầu vào khắt khe do từng cơ sở đào tạo tự quy định. Bộ GD&ĐT giao quyền chủ động hoàn toàn cho các trường đại học trong việc xác định khối lượng học tập, năng lực nghiên cứu và hình thức tuyển sinh là thi hay xét tuyển.
Khi áp lực bằng cấp thứ hai bị xóa bỏ, liệu tiêu chí đánh giá một nhà nghiên cứu tương lai sẽ chuyển dịch từ 'học vị' sang 'đầu ra'? Câu trả lời có lẽ nằm ở chất lượng công trình thực tế mà mỗi ứng viên mang lại cho cộng đồng học thuật.



