Bạn có tin rằng việc kéo dài đường đi của sinh viên lại khiến họ di chuyển ít hơn? Một nghiên cứu năm 2023 trên 1.673 sinh viên tại Thượng Hải đã lật ngược suy nghĩ này. Sinh viên ở khuôn viên ngoại ô đơn chức năng thực hiện ít chuyến đi hơn nhưng phải đi xa hơn để tiếp cận cơ hội, trong khi sinh viên ở khu vực hỗn hợp có nhiều chuyến đi ngắn gọn hơn. Sự khác biệt này nằm ở bản chất của nhu cầu di chuyển, không chỉ là khoảng cách vật lý.

Tái cấu trúc mạng lưới đại học theo mô hình đa trung tâm

Việc di dời trường không tự động giảm áp lực đô thị nếu nơi cư trú của sinh viên không dịch chuyển theo. Hệ quả là nhu cầu đi lại giữa trung tâm và vùng ven tăng mạnh, tạo ra những luồng di chuyển mới đầy căng thẳng. Khoảng cách, thời gian, chi phí và yếu tố an toàn là những biến số ảnh hưởng trực tiếp đến lựa chọn phương tiện đi lại của sinh viên sau khi trường chuyển đến địa điểm biệt lập hơn, như khảo sát từ Xanthi, Hy Lạp đã chỉ rõ. Nếu chỗ ở không đi cùng, áp lực giao thông chỉ bị đánh đổi chứ không được giải quyết.

đại học ảnh tin tức

Giải pháp nằm ở sự kết nối đa trung tâm thay vì sự cô lập. Đại học Tokyo duy trì mô hình này với 3 cơ sở chính: Hongo (đào tạo chuyên ngành/sau đại học), Komaba (giáo dục đại cương/nghiên cứu liên ngành) và Kashiwa (khoa học tiên phong) phân bổ tại Tokyo và tỉnh Chiba. Bên cạnh đó, City University of Hong Kong đặt khuôn viên tại Kowloon Tong - khu vực mật độ cao, cách ga MTR chỉ 5 phút đi bộ, chứng minh đại học vẫn hoạt động hiệu quả trong đô thị dày đặc nếu kết nối giao thông công cộng tốt. Hiệu quả nằm ở tính tích hợp, không phải vị trí xa xôi.

Câu hỏi đặt ra cho các nhà quy hoạch Việt Nam không phải là 'nên xây trường ở đâu', mà là 'làm sao để sinh viên không phải rời khỏi nhịp sống đô thị'. Khi hạ tầng kết nối chưa đủ mạnh, sự tách biệt về mặt địa lý sẽ trở thành rào cản lớn nhất cho trải nghiệm học tập và đời sống xã hội của người trẻ.